Τίτλος:
Η επίδραση της Ρεφλεξολογίας σαν συμπληρωματική θεραπεία σε ασθενείς με πόνο και λεμφοίδημα μετά από επέμβαση καρκίνου του μαστού

Δημοσιεύτηκε:
Πρακτικά Συνεδρίου - 18ο Πανελλήνιο Συνέδριο Περιοχικής Αναισθησίας, Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Αγωγής

Συγγραφείς:
Ραπτοπούλου Σ.1, Σταυροπούλου Ε.1, Σιαφάκα Ι.2

1. Κέντρο Πόνου και Παρηγορικής Αγωγής, Αρεταίειο Νοσοκομείο, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιατρική Σχολή, Αθήνα
2. Α’ Αναισθησιολογική Κλινική, Κέντρο Πόνου και Παρηγορικής Αγωγής, Αρεταίειο Νοσοκομείο, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιατρική Σχολή, Αθήνα.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΣΚΟΠΟΣ: Μεγάλος αριθμός γυναικών που υποβάλλονται σε ριζική μαστεκτομή για καρκίνο του μαστού, εμφανίζουν λεμφοίδημα, πόνο και ελάττωση της κίνησης του σύστοιχου άκρου.
Σκοπός της μελέτης μας είναι να παρουσιάσουμε την επίδραση της Ρεφλεξολογίας ως συμπληρωματικής θεραπείας στη μείωση του πόνου και στο εύρος κίνησης του άνω άκρου μετά από ριζική μαστεκτομή λόγω καρκίνου του μαστού.

ΥΛΙΚΟ-ΜΕΘΟΔΟΣ: Στη μελέτη μας συμπεριλάβαμε 6 γυναίκες ηλικίας, 46-69 ετών, που είχαν υποβληθεί σε ριζική μαστεκτομή και εμφάνιζαν λεμφοίδημα, πόνο, αιμωδία, δυσκαμψία και ελαττωμένο εύρος κίνησης στο σύστοιχο άνω άκρο και την ωμική ζώνη. Προσήλθαν στο Κέντρο μας με πόνο έντασης με την κλίμακα VAS=7-10. Σε όλες τις ασθενείς χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή που τιτλοποιήθηκε σε διάστημα 2 εβδομάδων είτε φτάνοντας στη μέγιστη δοσολογία είτε σταματώντας με την εμφάνιση παρενεργειών. Η VAS ελαττώθηκε VAS=5-7 ενώ η κινητικότητα του άκρου και το λεμφοίδημα δε βελτιώθηκαν.
Τότε εντάχθηκαν σε πρόγραμμα με 20 εβδομαδιαίες συνεδρίες ρεφλεξολογίας διάρκειας 30 λεπτών. Καταγράψαμε τη VAS και την κινητικότητα(σε μοίρες), στην αρχή των συνεδριών, μετά τις 5, 8, και 20 συνεδρίες, την αναφερόμενη βελτίωση του ύπνου και τις παρενέργειες της θεραπείας.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Στην αρχή της εφαρμογής της Ρεφλεξολογίας η VAS=5-7 και η κινητικότητα 10-20°. Στις 5 συνεδρίες είχαμε VAS=4-5 ενώ στις 8 VAS=2-3, η απαγωγή του άνω άκρου έχει φτάσει τις 50° χωρίς πόνο ενώ το λεμφοίδημα υποχώρησε αισθητά. Η VAS ήταν ίδια στην 20η συνεδρία, η κινητικότητα σχεδόν φυσιολογική ενώ παρέμεινε ο πόνος του αντιβραχίου σε απότομη έκταση 90° και έξω στροφή.

VAS ανα ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Διάγραμμα 1: Μέση τιμή πόνου σε κλίμακα VAS από την 1 έως την 20η συνεδρία Ρεφλεξολογίας


Διάγραμμα 2: Απαγωγή Άνω Άκρου σε μοίρες, κατά τη διάρκεια 20 συνεδριών Ρεφλεξολογίας.

Ο ύπνος βελτιώθηκε αισθητά, ενώ η δυσκαμψία των αρθρώσεων υπήρχε μόνο κατά την πρωινή έγερση και διαρκούσε λιγότερο από 30 λεπτά.  Το λεμφοίδημα είχε υποχωρήσει ολοκληρωτικά.

Σχετικά με τις παρενέργειες, κατά τις 5 συνεδρίες, ο πόνος ήταν σε υψηλά επίπεδα για περίπου 24 ώρες και σταδιακά εξασθενούσε. Μετά τις 8 συνεδρίες, το σύμπτωμα του αυξημένου πόνου μετά τη συνεδρία της Ρεφλεξολογίας διαρκούσε περίπου 12 ώρες ενώ μετά τις 20 συνεδρίες περίπου 2 ώρες.

VAS ανά ΗΜΕΡΑ ΜΕΤΑΞΥ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ

Διάγραμμα 3: Ενδεικτική Διακύμανση των μέσων τιμών πόνου στην κλίμακα VAS ανά 24ωρο εντός της εβοδομάδας. Η Διακύμανση ακολουθούσε σταθερά επαναλαμβανόμενη πορεία με μειωμένη τιμή ανά εβδομάδα.


Πορεία VAS στις εβδομάδες 1-20

Διάγραμμα 4: Συνοπτικό Διάγραμμα μέσων τιμών VAS ανά 24ωρο και εβδομάδα, με ένδειξη της τάσης.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η Ρεφλεξολογία φαίνεται ότι αποτελεί καλά ανεκτή συμπληρωματική αγωγή για την αντιμετώπιση του πόνου και την ταχύτερη λειτουργική αποκατάσταση του άνω άκρου μετά από ριζική μαστεκτομή. Απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός περιστατικών και τυχαιοποιημένες μελέτες για την υποστήριξη των αποτελεσμάτων.

Διάγραμμα μέσων τιμών Πόνου κσι Εύρους Κίνησης Άνω Άκρου κατά τη διάρκεια 20 συνεδριών Ρεφλεξολογίας.

Διάγραμμα 5: Μέσες τιμές Πόνου κσι Εύρους Κίνησης Άνω Άκρου κατά τη διάρκεια 20 συνεδριών Ρεφλεξολογίας. Πόνος: Από 7 σε 2. Κίνηση: Απαγωγή από 10 σε 90 μοίρες.